28 01 2008

MALATYA SULTANSUYU HARASI

SULTANSUYU HARASI
 

1849 yılında Sultansuyu işletmesinin üzerinde kurulduğu arazı Harput valisi Mustafa Sabrı Paşa, Harput Defterdarı Nazif Bey'ın oğulları ile Harput Gümrükçüsü Ahmet Efendiye işletilmek üzere verilmiştir Bu şahıslar araziyi istenilen şekilde işletemedikleri için 1872 yılında tekrar geri alınmış ve padişah emrine tahsis edilerek Çiflikat-u Hümayun şekline sokulmuştur. O donemde bölgede meydana gelen isyanları ve çıkan karışıklıkları bastırmak amacıyla her defasında askeri birlikler göndermektense, 1324'de Miralay Rahmi Bey komutasında daimi bir karargah haline dönüştürülür.
Civar köylerin ihtiyaçlarını karşılamak için su arkları yaptırılmıştır Bu arada işletme verimli çalışmalar sonucunda, Erzincan'da bulunan 4 Ordu'nun zahire ve hayvan ihtiyaçlarını karşılar duruma gelmişti Meşrutiyet'in ilanıyla hazineye devrolan müessesenin hayvanları satılmış, arazı küçültülmüştür 1919'da yeniden bir tay deposu kurulmuş ve at yetiştirilmeye başlanmıştır.Daha sonra sadece çeşitli askeri birlikler için bir sığınak olarak kullanılmıştır.

   1328 Ağustosunda Ziraat Vekaletince Hamidiye mevkinde bir Aygır deposu kurulmuş, 1929'da Sultansuyu Harası oluşturulmuştur. Bundan sonra Harada düzenli yatırımlar yapılarak modern bir üretme çiftliği haline getirilmiştir. Harada, Anaç kısrak tavlası, erkek taylar tavlası, dişi taylar tavlası , değirmen, fırın, memur evleri, ilkokul ve birçok yardımcı unsurlar bulunmaktadır .Kalan arazı üzerine Sultansuyu Harası kurulmuştur .1983 yılına kadar faaliyetini sürdürmüştür 20 06 1983 sayılı K H K ile Tarım işletmeleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı Sultansuyu Tarım işletmesi haline dönüştürülmüştür.

Zaman ilerledikçe artık en iyi yarış atlarının  temin edildiği stratejik bir merkez durumuna gelmiştir..Buradaki atlar genellikle yarış atı olmak üzere açık artırmalarla yarım milyon dolara kadar çok yüksek rakamlara satılmaktadır..

Çiftlikte her atın soy kütüğü ve seceresinin yazılı olduğu ve teknik ve ırki özelliklerinin bulundugu bir nevi pasaporta bezeye 20-30 sayfalık kimlikleri var..Öyle ki soyları ta yüz küsür yıldan beri yazıyor,şu anda yarışan ya da emekli olan atlar genellikle bu yeni nesil atların ataları..

 Sultansuyu Tarım işletmelerinde Yetişen ve Yarış Sahalarında Yüksek Performans Gösteren Safkan Arap Taylar;

 Dum analı, Ara palı, Eyvah Türkan, Sefer, Eğinli, Ersoylu, Savatlı, Demirkir, Alaz, III Kanatlı, Yeşiltepe, Gürbey, Erbey, Balık, Bükentay, Hastay, Devirhan, Tamerhan, Veziroğlu, Aktolgalı, özlem-5, Benazır, Arabım, Türkmentay, Ağakaraca, Dosl Karaca, Sezenbey, Rışvanbey, Pırkaraca  


   Malatya'nın mümbit toprakları,şifa olacak kadar temiz havası ve dünyaca iddialı suyunun bir araya geldiği bu ortamda yüzyıllardır safkan ve safi ırk atlar yetiştirildi ve halen de yetişitrilmektedir..

___________________________________________________________________
 

"Arap atları, İngiliz safkanlarına göre çok daha dayanıklı. Arap safkanları uzun mesafede çok daha iyi. Çok asildir ve binek atıdır. İngiliz tayları ise yarış atıdır. İngiliz safkanları, seridir ve sprintleri çok iyidir. Ama daha az dayanıklıdırlar.İyi at önce duruşundan belli olur. Dengeli duran, ayakları iyi olan at, her zaman başarılı olur. Yarış atı sporcu karakterli olmalıdır. Ve hepsinden öte, iyi bir soy ağacına sahip olmadır"

____________________________________________________________________

Şampiyonların huzurevi Şampiyonların huzurevi

Bir dönemin ünlü yarış atları, yaşlanınca Malatya Sultansuyu Çiftliği'ne gönderiliyor. Buradaki konforlu 'at huzurevi'nde son yıllarını yaşıyorlar.

Malatya Akçadağ'a bağlı Sultansuyu Harası, özel bir çalışma ile at yetiştirmesiyle biliniyor. Atların secereleri tek tek tutuluyor ve ihaleyle satışa sunuluyor. Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü, her ne kadar 1928'de hayvan ıslahı ve tahıl tohumu yetiştirmek amacıyla kurulmuşsa da Safkan Arap Atları Yetiştirme Ünitesi'nin oluşması; işletmenin adının 'Sultan Suyu Harası' olarak anılmasına neden olmuş. Yeşil alanlar ve ağaçlarla tam anlamıyla bir çiftlik havası veren bölge, irili ufaklı yüzlerce atın eklenmesiyle ismine yaraşır hale gelmiş. İşletme Müdürü Mustafa Avcı, şu anda harada 350 atın bulunduğunu, her yıl 80-85 tay elde ettiklerini ve iyi cins atların 2-2 buçuk yaşına geldiğinde satıldığını söylüyor. Atların geliri ise her yıl yaklaşık 4-5 milyon YTL.'yi buluyor.

YİRMİSİ EMEKLİ
Sultansuyu Tarım İşletme Müdürlüğü'nde bir de 'at huzurevi' var. Burada yaşlanan atların her türlü ihtiyaçları karşılanıyor. Özenle hazırlanmış günlük yemleri verilip aşıları ve bakımları muntazam olarak yapılıyor. Bugüne kadar 8 milyon YTL. kazandıran yaşlı kısraklar, ömürlerinin son demlerini bakıcılarının gözetiminde rahatça geçiriyor. Şu anda Sultansuyu Harası'nda 25 yaşın üzerinde 20 adet yaşlı cins at var. Sultansuyu Tarım İşletme Müdürü Mustafa Avcı, atların verimlilik çağlarında devlete büyük paralar kazandırdığını belirterek, hayatlarının son günlerinde bir vefa olması adına 2001'de 'at huzurevi'ni kurduklarını söylüyor. Dişi atların 20-25, erkek atların ise 25-30 yaşına kadar yaşadıkları biliniyor. Yaşlanan atların her türlü ihtiyaçlarının karşılandığını ifade eden Avcı, diğer atlara gösterilen özenin bu atlara da gösterildiğini vurguluyor. At huzurevinde bulunan yaşlı kısraklar içerisinde ünlü yarış atlarının anneleri de var. Mustafa Avcı, at huzurevindeki en ünlü kısrağın Hastay ve Sertay'ın annesi olan '38 Neame' olduğunu ifade ediyor. Şimdiye kadar 10 yavrusu olan 38 Neame, devlete 2 milyon YTL. kazandırmış. Eskişehir'de aygır olarak kullanılan ünlü Birader'in annesi '11 Oyuncu'nun devlete kazandırdığı para miktarı ise 1 buçuk milyon YTL.

____________________________________________________________________


 

Bu son resmin çağrıştırdığı bir atasözü:

"YAĞMURDA DOSTUMUN ATI,DÜŞMANIMIN KOYUNU SATILSIN "

1128
0
0
Yorum Yaz